Küresel ısınma, Akdeniz’de biyoçeşitliliğin azalması gibi ekolojik problemlerin anlaşılması, Fethiye Körfezi gibi kirlilik problemi ile başa çıkmaya çalışan Akdeniz Havzası’nda yer alan yerleşimlerin güncel durumunun bilimsel verilerle güncellenmesi için yürütülen uluslarası projeye Fetder olarak destek verdik. Proje yürütücüsü olan NTNU (Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi), LNP (Liga para a Protecção da Natureza/Doğa Koruma Ligi), UCPH (Kopenhang Üniversitesi), UGOT (Gothenburg Üniversitesi) gibi Avrupa’nın önde gelen üniversitlerinin yanı sıra Türkiye’den DEÜ (Dokuz Eylül Üniversitesi), AKD (Akdeniz Koruma Derneği) ve FETDER de (Fethiye Ekolojik Yaşam Derneği) projeye destek veriyor.
VATANDAŞ BİLİMİ/CITIZEN SIENCE
Projenin en önemli basamağını; biliminsel çalışmanın yüzyıllar boyunca akademik insanların, akademi binalarının dışına çıkararak, ekolojik problemi yaşayan bölgelerdeki yerel insanların bilimsel sürece dahil edilmesini sağlamak. Bu amaçla pek çok üniversitenin ortaklığında sürdürülen proje kapsamında, Avrupa ülkelerinin yanı sıra bilimden daha az faydalanan Afrika ülkelerinin yerel aktörlerinin de katıldığı çalışmalar yürütebilmek. Vatandaş bilimi bakışıyla yürütülen veri toplama ve bu verileri analiz etme sürecine Türkiye’den Fetder de destek veriyor.
Üç gün süren çalışmaların ilk toplantısınını, 26 Haziran Cuma günü Sakatlar Derneği Fethiye Şubesi’nin çay evinde gerçekleştirdik. Toplantıda, Norveçli misafirimiz Prof. Dr Murat ARDELAN ve Portekizli misafirimiz Dr. Tereza PONSECA birer sunum yaptı. Fetder olarak derneğimizi ve Fethiye’nin yerel sorunlarından bahsettiğimiz sunumları ise üyelerimiz Sedef KORKMAZ ile Ulaş KİPER gerçekleştirdi.
27 Haziran 2026 Cumartesi gününü saha çalışmalarına ayıran biliminsanlarına dernek üyelerimiz, genç Fetderliler, AKD (Akdeniz Koruma Derneği) üyelerinin yanı sıra Dokuz Eylül Üniversitesi’de deniz bilimleri konusunda çalışmalar yürüten Doç. Dr. Kemal Can BİZSEL ve Ankara Üniversitesi’nde, e-DNA konusunda doktora çalışmaları yürüten Ahmet İMBATESEN eşlik etti. Fethiye Körfezi’nin önemli uğrak yerlerinden Kızılada, Tavşanadası, Yassıcalar gibi lokasyonlarında gerçekleştirilen deniz bilimleri çalışmalarında denizin bulanıklığını test etmek için “seki diski” çalışması, denizel organizmaların dna örneklerinin araştırılması için e-dna örneklemesinin yanı sıra mikroskobik canlılar olan algler, fiyoplanktonlar ve zooplanktonların nasıl örnekleneceği ile ilgili bilgiler katılımcılara aktarıldı.
Programın, 28 Haziran Pazar günü gerçekleştirilen bölümü, Fetder üyesi doğa rehberi ve kuş gözlemcisi Ali İhsan EMRE’nin rehberliğinde Çalış Kuş Cenneti’nde yapılan, kuş gözlem etkinliği ile sabahın erken saatlerinde başladı. Yurt dışından gelen bilim insanlarına Çalış bölgesi ve kuş cenneti hakkında bilgilerin aktarıldığı bu gözlemlerden sonra üyemiz Ulaş KİPER’in kıyı ekosistemi ve Fethiye’nin deniz kabukları hakkında verdiği bilgilerle, Çalış kıyısı saha çalışmaları son buldu.
Pazar günü yapılan saha çalışmalarının ardından yapılan değerlendirme ve sonuç toplantısında hem genç Fetderliler hem de yurtdışından etkinliğe katılan biliminsanları Fethiye’nin ekolojik değerleri hakkında fikir alışverişi yaparak geleceğe dönük yeni projeler geliştirmek için yeni fikirler geliştirme olanağı buldular.
Fetder olarak katkı vermeyi sürdüreceğimiz “Vatandaş Bilimi/Citizen Sience” çalışmalarının yeni duraklarında Fethiyelilerin katılımını arttırmayı, yeni aktörleri sahaya davet ederek ellerini taşın altına koymalarını ve elbette hızla kirlenen denizimizi koruma çalışmalarına var gücümüzle destek olmayı umuyoruz.